L-Iljieli Maġiċi ta’ San Giovanni

Turin, il-kapitali ta’ Piemonte fit-Tramuntana tal-Italja. Belt tal-arti, b’binjiet meraviljużi mibnija mill-familja rjal Savoy, il-pjazzez il-kbar tagħha, il-mużewijiet. Belt magħrufa għall-futbol u l-lowgo tal-FIAT. Però, Turin għandha wkoll lat moħbi li ħafna ma jafux dwaru, lat konness mal-maġija u twemmin antik pagan.

Miktub minn Alessandra Ivaldi / 23.6.2018

Il-belt kapitali ta’ Piemonte minn dejjem kienet post maġiku, fejn it-tradizzjonijiet Kristjani u Pagani jitwaħħdu f’armonija. Fuq naħa minnhom, kulħadd jaf li fil-katidral tal-belt, jew id-Duomo, jinsab il-liżar ta’ Turin, li jattira folol ta’ segwaċi reliġjużi li jiġu biex jaraw din ir-relikwa b’għajnejhom stess. Mill-banda l-oħra, ftit huma dawk li jafu li Turin hija rikonoxxuta għall-prattika tal-arti okkulti, peress li hija l-punt ta’ tlaqqigħ ta’ żewġ “triangoli maġiċi” – wieħed abjad li jgħaqqadha ma’ Lyon u Praga, u wieħed iswed li jgħaqqadha ma’ Londra u San Francisco.

Jgħidulek li dawn huma biss leġġendi, imma dawn is-superstizzjonijiet kif jirnexxielhom jinfiltraw il-ħajja konkreta ta’ belt moderna u dinamika? Għal dan trid tifhem li għal jumejn fis-sena, Turin terġa’ tgħajjex il-maġija tal-passat u tiċċelebra anniversarju kurjuż, li twieled mit-twaħħid ta’ twemmin pagan u Kristjan.

Dan l-anniversarju jseħħ fit-23 u l-24 ta’ Ġunju, meta n-nies lokali ta’ Turin jiċċelebraw il-padrun tal-belt, San Ġwann. Saħansitra fil-Medju Evu, kien tradizzjonali li ma jkun hemm ebda attività fil-belt għal jumejn sħaħ propju għal dan l-anniversarju importanti li għandu għeruq iżjed antiki. Traċċi tal-oriġini ma jinstabux biss fl-Italja, iżda wkoll f’pajjiżi Ewropej oħra.

“L-iljieli ta’ San Ġwann iqassmu l-‘mosto’, iż-żwieġ, il-qamħ u l-qamħirrun.” (‘mosto’ huwa l-isem mogħti lill-għeneb magħsur qabel ma tibda l-fermentazzjoni biex isir l-inbid). Dan il-qawl, b’oriġini Venezjani, juri kif ċertu twemmin dwar il-lejl bejn it-23 u l-24 ta’ Ġunju nfirex mal-pajjiż kollu. Huwa maħsub li waqt dan il-lejl partikolari, wieħed jista’ jinfluenza l-ħsad tas-sena li ġejja permezz tal-maġija (b’hekk ir-referenza għall-‘mosto’, il-qamħ u l-qamħirrun), kif ukoll id-destin tat-tfajliet li wasslu fl-età taż-żwieġ.

Ritwali profetiċi jsejħu għal żieda fl-ammont ta’ ħġejjeġ tan-nar, kemm fil-kampanja u kif ukoll fl-ibliet, tradizzjoni li għadha tiġi osservata f’diversi postijiet, u mhux biss fl-Italja.

Pereżempju, fil-pajjiżi Skandinavi, dan jirrapreżenta anniversarju importanti li waqtu, dawn il-ħġejjeġ spettakolari jinfdu d-dalma ta’ din il-lejla maġika, jiskorraġġixxu l-ispirti l-ħżiena u jagħtu l-ħajja lill-pajsaġġ pittoresk. L-Ingliżi wkoll għandhom t-twemmin tagħhom relatat ma’ dan iż-żmien tas-sena partikolari. Tgħid jaħsbu li forsi kienet kumbinazzjoni li l-avvenimenti maġiċi tad-dramm “A Midsummer Night’s Dream” ta’ Shakespeare jseħħu waqt il-lejl ta’ San Ġwann?

Ejja nibqgħu fl-Italja, speċifikament f’Turin. Il-festivitajiet li jseħħu fiċ-ċentru tal-belt jinkludu diversi attivitajiet: xows fil-pjazez, logħob, kunċerti, attivitajiet tad-divertiment għat-tfal … Imma bla dubju, l-iktar mumenti importanti waqt dawn il-jumejn ta’ festa huma dawn li ġejjin: il-Farò (il-Ħuġġieġa), il-parata tal-kostumi u l-logħob tan-nar pirotekniku.

Nhar it-23 ta’ Ġunju wara nofsinhar, it-toroq ta’ Turin jiġu invażati minn parata ta’ kostumi storiċi li jfakkru l-passat glorjuż tal-belt. Passat li tul is-sekli, minn żmien l-antikwità, kien taħt l-okkupazzjoni Rumana, u mbagħad il-belt kapitali tar-Renju ta’ Sandenja spiċċat taħt il-familja Savoy u finalment, spiċċat bħala l-belt kapitali tar-Renju tal-Italja mill-1861 sal-1865.

Il-parata tispiċċa għall-ħabta tal-10 ta’ filgħaxija fi Piazza Castello, quddiem Palazzo Madama (il-sede tas-Senat Taljan), wieħed mill-binjiet meraviljużi li nbnew fil-belt mill-familja Savoy waqt ir-Renju tagħha.

Huwa sewwasew f’din il-pjazza fejn ta’ kull sena, wara tmiem il-parata tal-kostumi, isir il-Farò spettakolari. Farò, fil-lingwa ta’ Piemonte, tfisser ‘ħuġġieġa’. Id-dawl tal-ħuġġieġa jdawwal Piazza Castello tul il-lejl kollu.

Fil-qalba tal-ħuġġieġa tittella’ forma kbira ta’ barri, is-simbolu tal-belt ta’ Turin. Il-fjammi jikkunsmaw din il-forma u f’xi ħin matul il-lejl, il-forma tal-barri taqa’ mal-art. Anka llum il-ġurnata, in-naħa ta’ fejn jaqa’ l-barri hija meqjusa bħala predikazzjoni ta’ jekk is-sena li ġejja hix se tkun sena mimlija ġid jew deni għall-belt. Jekk jaqa’ f’direzzjoni minnhom, il-barri jsib ruħu taħt l-influenza tal-maġija sewda, mentri jekk jaqa’ fid-direzzjoni l-oħra, il-Belt u l-abitanti tagħha jkunu taħt il-protezzjoni tal-maġija bajda.

Il-festa ta’ San Ġwann tradizzjonalment tiġi fi tmiemha fil-lejl tal-24 ta’ Ġunju permezz ta’ spettaklu tal-logħob tan-nar tal-arju li jdawwal is-sema ta’ Turin u jirrifletti fuq ix-xmara Po li taqsam il-belt.

Din is-sena l-Kunsill ta’ Turin ippropona alternattiva unika għall-ispettaklu tradizzjonali tal-logħob tan-nar. Biex idawwal ix-xmara Po, se jkun hemm armata ta’ 200 drone jiddi. Id-dinja miexja ’l quddiem, però t-tekonoloġija qatt ma tista’ toħlom li t-tradizzjonijiet antiki jingħataw il-ġenb. Minflok, ikollhom jiġu ntegrati flimkien, bħalma l-Kristjaneżmu kellu jitwaħħad mal-maġija antika pagana.

Awtriċi

Alessandra Ivaldi (l-Italja)

Tistudja: Il-Lingwi Barranin għall-Komunikazzjoni Internazzjonali

Lingwi: Taljan, Ingliż, Ġermaniż, Franċiż

L-Ewropa hija… wirt kulturali.

Traduttriċi

Laura Cioffi (Malta)

Taħdem: Mużiċista u Għalliema tal-Mużika

Lingwi: il-Malti, l-Ingliż, it-Taljan, il-Franċiż.

L-Ewropa hija … sinfonja umana li tinbidel kontinwament.


Qari tal-provi

Paula Schembri (Malta)

Taħdem bħala: Traduttriċi mal-Kummissjoni Ewropea fid-Direttorat Ġenerali għat-Traduzzjoni

Lingwi: Malti, Ingliż, Franċiż, Ġermaniż u ftit Taljan

L-Ewropa hija… mimlija opportunitajiet.

This post is also available in English, Français, Italiano and [Main Site].

Author: Paula Schembri

Share This Post On

Submit a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

css.php

Billi tkompli tuża dan is-sit, qed tagħti l-kunsens tiegħek għall-użu ta' cookies. aktar informazzjoni

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close